Program
Jean Sibelius
„Finlandia” op. 26

Witold Lutosławski
Koncert na orkiestrę

Jean Sibelius
V Symfonia Es-dur op. 82

Wykonawcy
Paavo Järvi – dyrygent
London Philharmonic Orchestra

Przestrzenie Finlandii i polski folklor. Sibelius i Lutosławski
Jean Sibelius (1865–1957) był największym muzycznym pejzażystą Finlandii. Nie musiał nawet zaznaczać tych odniesień w tytułach: słuchacze i krytycy od samego początku łączyli jego muzykę z naturą. I to naturą, jakiej Europa w muzyce jeszcze nie słyszała: z tchnieniem bezkresnych przestrzeni, z rozproszonym półświatłem, z tajemniczym chłodem. V Symfonia Es-dur (1915; rew. 1916 i 1919) należy do najświetniejszych przejawów wizjonerstwa Sibeliusa: długo i z wahaniem rewidowana, była ona odpowiedzią na prądy modernistyczne, które go fascynowały, choć w głębi duszy pozostawały mu obce. Meandrująca forma kulminuje w finałowej passacaglii: temat tych wariacji zainspirowany został klangorem łabędzi, których podnoszący się klucz – liczący szesnaście ptaków – podsunął Sibeliusowi tę myśl muzyczną.
Witold Lutosławski (1913–1994) czuł z Sibeliusem duchowy związek, bo obu interesowało idealne połączenie swobodnej rapsodyczności oraz „podkładu” form klasycznych. W olśniewającym Koncercie na orkiestrę (1950–1954), podobnie jak w Piątej Sibeliusa, motywy ludowe wplecione są w misterną architekturę, pozwalającą dokonać fuzji kilku różnych zasad formalnych w granicach jednego ogniwa symfonicznego. A choć bezpośrednim wzorcem był dla Lutosławskiego Koncert na orkiestrę (1943) Béli Bartóka, słuchając programu London Philharmonic Orchestra nie sposób nie zauważyć, że finałowa passacaglia przypomina też… Piątą Sibeliusa.
Marcin Trzęsiok

*******

---